Bu yazıda
Genel anestezi ile diş tedavisi çoğu zaman çocuklarla birlikte anılır, ancak yetişkinler için de bir seçenek olabilir. Yoğun diş hekimi korkusu, güçlü öğürme refleksi ya da çok sayıda dişte tedavi ihtiyacı nedeniyle koltukta tedavi olamayan yetişkinlerde, tedaviler anestezi uzmanı eşliğinde hasta uyurken yapılabilir. Karar, diş hekimi ve anestezi uzmanının ortak değerlendirmesiyle verilir.
- Genel anestezide hasta tamamen uyur; solunum ve dolaşım anestezi uzmanı tarafından sürekli izlenir.
- Çoğu durumda önce daha hafif bir seçenek olan sedasyon değerlendirilir.
- Tedavi öncesinde anestezi ön değerlendirmesi yapılır ve aç kalma süresi bildirilir.
- Tedaviye refakatçiyle gelinir; o gün araç kullanılmaz.
Sedasyon ile genel anestezi arasındaki fark
| Sedasyon | Genel anestezi | |
|---|---|---|
| Bilinç | Uykulu ama uyandırılabilir | Tamamen uyunur |
| Solunum | Hasta kendi nefes alır | Solunum desteği gerekir |
| Ne zaman tercih edilir? | Hafif ve orta kaygı, uzun işlemler | Yoğun kaygı, kapsamlı tedavi, özel durumlar |
| Toparlanma | Genellikle 1–2 saat | Daha uzun gözlem |
| Uygulayan | Anestezi uzmanı | Anestezi uzmanı |
Genel anestezi ve sedasyonu kim uygular?
Diş tedavisinde sedasyon ve genel anesteziyi anestezi uzmanı uygular. Diş hekimi uyutma sürecini yönetmez; yalnızca diş tedavisine odaklanır.
Süreç iki uzmanın birlikte yürüttüğü bir çalışmadır. Anestezi uzmanı önce hastanın sağlık geçmişini değerlendirir, ardından anesteziyi başlatır ve tedavi boyunca nabız, tansiyon, solunum ve oksijen düzeyini takip eder. Bu sırada diş hekimi ya da cerrahi işlemlerde periodontoloji uzmanı, planlanan çekim, implant veya dolgu gibi işlemleri yapar.
Anestezi uzmanı
Sağlık geçmişini değerlendirir, anesteziyi uygular ve yaşamsal bulguları takip eder.
Diş hekimi
Hasta uyurken planlanan diş tedavilerini yapar.
Kimler için düşünülür?
Yoğun diş hekimi korkusu
Kaygı nedeniyle koltukta tedavi olamayan, tedaviyi yıllardır erteleyenler.
Güçlü öğürme refleksi
Ağız içi işlemlere dayanamayacak kadar güçlü öğürme hissi yaşayanlar.
Kapsamlı tedavi ihtiyacı
Çok sayıda dişte dolgu, kanal, çekim ya da implant gerekenler.
Özel gereksinimler
Tedaviye uyum sağlamasını zorlaştıran bir durumu olanlar.
Her yetişkin genel anestezi için uygun değildir. Kalp, akciğer ya da başka sağlık sorunları olan kişilerde anestezi uzmanının değerlendirmesi belirleyicidir.
Öğürme refleksi güçlü olanlar uyutularak tedavi olabilir mi?
Evet. Öğürme refleksi tedaviyi engelleyecek kadar güçlü olan kişilerde sedasyon ya da genel anestezi tercih edilebilir. Bu, tedaviyi hem hasta hem hekim için daha rahat hale getirir.
Ayna, pamuk ya da aletlerin ağza girmesiyle başlayan bulantı, diş hekimi korkusuyla birleşince tedavi neredeyse imkânsız hale gelebilir. Sedasyon ya da genel anestezi altında bu refleksler geçici olarak baskılanır; hekim dolgu, kanal tedavisi ya da çekim gibi işlemleri ani hareket ve öğürme olmadan sürdürebilir.
Öğürme refleksi
Ağız içine giren yabancı cisimlere karşı oluşan, istemsiz kasılma ve bulantı hissiyle kendini gösteren doğal bir korunma mekanizmasıdır.
Süreç adım adım
- 1Diş muayenesi ve plantedavi öncesi
Hangi dişlerde ne tür tedavi gerektiği röntgenle belirlenir; işlemler tek seansta toplanacak şekilde planlanır.
- 2Anestezi ön değerlendirmesitedavi öncesi
Anestezi uzmanı sağlık durumunuzu değerlendirir, gerekirse tahlil ister. Kullandığınız ilaçlar mutlaka paylaşılmalıdır.
- 3Tedavi günüklinikte
Uyuduktan sonra planlanan tedaviler yapılır; anestezi uzmanı işlem boyunca sizi izler.
- 4Uyanma ve gözlemaynı gün
Tamamen uyanıp durumunuz uygun olduğunda refakatçinizle taburcu edilirsiniz.
- 5Kontrolyaklaşık 1 hafta sonra
Yapılan tedaviler kontrol edilir.
Uyutularak tedaviden önce hangi tahliller istenir?
Anesteziye uygunluğu değerlendirmek için kan tahlilleri ve gerekirse EKG istenir. Dişlerin durumu için ise klinikte röntgen, gerekirse 3 boyutlu tomografi çekilir.
Kan tahlilleri genellikle kan sayımı, karaciğer ve böbrek fonksiyonları ve pıhtılaşma değerlerini kapsar; hangilerinin gerektiğine anestezi uzmanı karar verir. Diş tarafında panoramik röntgen çoğu zaman yeterli bilgi verir; implant ya da cerrahi işlem planlanıyorsa tomografiyle ayrıntılı ölçüm yapılır.
- 1Görüntüleme1. aşama
Panoramik röntgen ya da gerekirse tomografiyle dişler ve çene kemiği değerlendirilir.
- 2Tahliller2. aşama
Anestezi uzmanının istediği kan tahlilleri ve gerekirse EKG yapılır.
- 3Anestezi değerlendirmesi3. aşama
Sonuçlar incelenir ve uyutularak tedaviye uygunluk netleşir.
Tedavi gününden önce ve sonra
- Anestezi uzmanının söylediği aç kalma süresine kesinlikle uyun
- Kullandığınız ilaçları, alerjilerinizi ve kronik hastalıklarınızı bildirin
- Sizi eve götürecek bir refakatçi ayarlayın
- Rahat kıyafetler giyin
- Bir süre uykulu hissetmeniz normaldir
- Önce su, sonra yumuşak besinlerle başlayın
- O gün araç kullanmayın, önemli kararlar almayın
- Gün boyunca dinlenin
Ateş, geçmeyen kusma, durmayan kanama ya da nefes darlığı gibi beklenmedik bir durumda hemen kliniği arayın.
Özel sağlık sigortası genel anestezi ile diş tedavisini karşılar mı?
Poliçenizin teminatlarına bağlıdır. Kliniğimizin Allianz ile anlaşması bulunmaktadır.
Poliçeler diş işlemleri için genellikle belirli limitler sunar; anestezi gideri ile diş tedavisi ayrı kalemler olarak değerlendirilebilir. Bu yüzden poliçenizde diş teminatı olup olmadığını, limitleri ve muafiyetleri tedaviden önce sigorta şirketinize sormanız süreci netleştirir.
Anestezi giderinin ve planlanan diş işlemlerinin poliçenizde ayrı ayrı karşılanıp karşılanmadığını tedaviden önce teyit edin.
Tedaviyi korku yüzünden mi erteliyorsunuz?
Konuşarak başlayalım. Size uygun seçeneği, sedasyon ve genel anestezi dahil, muayenede birlikte değerlendirelim.
Bu konuda şunları da okuyabilirsiniz: Ağız, diş ve çene cerrahisi neleri kapsar?.
Kliniğimizde sedasyon ve genel anestezi uygulamalarını yapar; diş tedavisi, işleme göre ilgili uzman hekimimiz tarafından yürütülür.
Sık sorulan sorular
Genel anestezi güvenli mi?
Uygun ön değerlendirme ve anestezi uzmanı takibiyle yapıldığında yaygın olarak uygulanan bir yöntemdir. Her anestezide olduğu gibi riskleri vardır; bunlar ön değerlendirmede ayrıntılı olarak konuşulur.
Hangi tedaviler genel anestezi altında yapılabilir?
Dolgu, kanal tedavisi, diş çekimi, gömülü diş çekimi ve implant gibi birçok tedavi genel anestezi altında yapılabilir.
Aynı gün eve dönebilir miyim?
Evet. Tamamen uyanıp durumunuz uygun olduğunda refakatçinizle aynı gün evinize dönersiniz.
Önce sedasyon denenebilir mi?
Evet. Hafif ve orta kaygıda sedasyon çoğu zaman yeterli olur; önce bu seçenek değerlendirilir.
Ertesi gün işe dönebilir miyim?
Çoğu kişi ertesi gün günlük hayatına döner. Yapılan tedavinin kapsamına göre hekiminiz size bilgi verir.
Emziren anneler sedasyon ya da genel anestezi alabilir mi?
Alabilir. Güncel uygulamada anne uyanıp kendine geldikten sonra emzirmeye çoğu zaman kısa sürede dönülebilir; yine de kararı kullanılan ilaçlara göre anestezi uzmanı verir.
Tansiyon ya da kalp hastaları uyutularak tedavi olabilir mi?
Hastalığın kontrol altında olması belirleyicidir. Gerekirse ilgili hekimin görüşü alınır ve anestezi uzmanının değerlendirmesinden sonra karar verilir.
Tedaviden sonra ne zaman yemek yiyebilirim?
Yutma refleksi tam olarak normale dönene kadar, genellikle birkaç saat, yiyip içmemeniz istenir. Ardından ılık ve yumuşak gıdalarla başlanır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, muayenenin yerini tutmaz. Genel anestezinin size uygun olup olmadığı muayene ve anestezi ön değerlendirmesinden sonra belirlenir.
