Bu yazıda
Diş kisti, çoğunlukla bir diş kökünün ucunda ya da gömülü bir dişin çevresinde gelişen, içi sıvı dolu bir kesedir. Çoğu zaman belirti vermeden yavaşça büyür ve başka bir nedenle çekilen röntgende fark edilir. Tedavi, kistin kaynağına ve büyüklüğüne göre kanal tedavisinden kistin cerrahi olarak çıkarılmasına kadar değişir.
Kist kendiliğinden kaybolmaz. Küçük ve diş kaynaklı lezyonlar bazen kanal tedavisinden sonra iyileşebilir; büyüyen kistler ise cerrahi olarak temizlenir. Karar röntgen ve gerekirse tomografiyle verilir.
- En sık görülen türler kök ucu kisti ve gömülü dişe bağlı kisttir.
- Çoğu kist belirtisizdir; şişlik, ağrı ya da dişlerde kayma geç dönemde görülebilir.
- Kistin boyutu ve komşu yapılarla ilişkisi tomografiyle değerlendirilir.
- Ameliyat çoğunlukla lokal anestezi altında klinikte yapılır.
Diş kisti türleri
Kök ucu (radiküler) kisti
Derin çürük ya da darbe nedeniyle canlılığını kaybeden dişin kök ucunda, iltihaba bağlı gelişen kisttir. En sık görülen türdür.
Gömülü dişe bağlı (dentigeröz) kist
Sürememiş bir dişin, çoğunlukla 20 yaş dişi ya da köpek dişinin taç kısmı çevresinde gelişen kisttir.
Çene kisti ile diş kisti aynı şey mi?
Çoğu zaman aynı şeyi anlatır. Çene kemiğinde görülen kistlerin büyük bölümü dişlerden kaynaklanır; bu yüzden kemiğin içinde büyüyen bir diş kistine çene kisti de denir.
Derin çürük ya da darbe sonrası dişin siniri iltihaplandığında, kök ucunda iltihaplı bir kese oluşabilir. Bunun dışında dişle ilgisi olmayan, gelişimsel kökenli çene kistleri de vardır; bunlar daha seyrek görülür.
- En sık görülen türdür
- Siniri iltihaplanmış dişin kök ucunda oluşur
- Tedavide kanal tedavisi, kök ucu ameliyatı ya da diş çekimi gündeme gelir
- Çürükten bağımsız gelişir
- Çoğu zaman belirti vermeden yavaş büyür
- Genellikle röntgen ya da tomografide tesadüfen fark edilir
Diş kisti belirtileri nelerdir?
Belirti vermeyebilir
Birçok kist yalnızca panoramik röntgende koyu bir alan olarak görülür.
Şişlik ve ağrı
Kist iltihaplanırsa ya da büyürse diş etinde ya da çenede şişlik ve ağrı olabilir.
Dişlerde kayma
Büyüyen kist komşu dişleri itebilir, sallanmaya yol açabilir.
Akıntı ve kötü tat
İltihaplı kistlerde diş etinde akıntı ve ağızda kötü tat görülebilir.
Diş kisti patlar ya da iltihap akarsa ne olur?
Enfekte bir kist diş etinden ağız içine açılabilir ve kötü tatlı bir akıntıya neden olabilir. Basınç azaldığı için ağrı geçici olarak hafifleyebilir.
Ancak bu, sorunun geçtiği anlamına gelmez. Kaynağı olan diş ya da kemik içindeki kese tedavi edilmedikçe akıntı bir süre durup yeniden başlayabilir ve kist büyümeye devam edebilir.
Diş etinde sivilceye benzeyen ve iltihap akan bir şişlik (fistül) fark ederseniz, ağrınız olmasa bile muayene olun.
Teşhis: röntgen ve tomografi
Kist gözle muayeneyle teşhis edilemez. Önce panoramik röntgen çekilir. Kistin boyutunu, sinüs ve sinire uzaklığını görmek için 3 boyutlu tomografi (CBCT) istenebilir. Ameliyat planı bu görüntülere göre yapılır.
MC Multi Clinic’te panoramik röntgen ve tomografi klinikte çekilir; ayrıca bir görüntüleme merkezine gitmeniz gerekmez.
Tedavi seçenekleri
| Durum | Sık düşünülen tedavi |
|---|---|
| Küçük, diş kaynaklı kök ucu lezyonu | Kanal tedavisi ve kontrol röntgeni |
| Kanal tedavisine rağmen iyileşmeyen lezyon | Kök ucu ameliyatı (apikal rezeksiyon) |
| Büyüyen ya da gömülü dişe bağlı kist | Kistin cerrahi olarak çıkarılması, gerekirse gömülü dişin alınması |
| Kist sonrası büyük kemik boşluğu | Gerekirse kemik tozu (greft) ile doldurulması |
Kist ameliyatı nasıl yapılır?
- 1Uyuşturmabaşlangıç
Bölge lokal anestezi ile uyuşturulur; kaygılı hastalarda anestezi uzmanı eşliğinde sedasyon planlanabilir.
- 2Kistin çıkarılmasıişlem
Diş eti hafifçe açılır, kist kesesi kemik içinden temizlenir.
- 3Gerekirse ek işlemleraynı seans
Kök ucu temizlenir, boşluğa kemik tozu konabilir.
- 4Dikiş ve incelemeseans sonu
Bölge dikilir; hekim gerekli görürse çıkarılan doku patoloji incelemesine gönderilir.
- 5Kontrol7–10 gün sonra ve sonraki aylar
Dikişler alınır, kemiğin dolması röntgenle takip edilir.
Kliniğimizde kist ameliyatlarını periodontoloji uzmanımız yapar; kistin kaynağı bir dişse kanal tedavisi endodonti uzmanımızla birlikte planlanır.
Kist ameliyatını kim yapar, narkoz gerekir mi?
Kist ameliyatları ağız içi cerrahi eğitimi almış diş hekimleri tarafından yapılır. Kliniğimizde kist ameliyatları ve ağız içi cerrahi işlemler periodontoloji uzmanımız tarafından yapılır.
Çoğu kist ameliyatı yalnızca ilgili bölgenin uyuşturulduğu lokal anestezi ile yapılır. Diş hekimi kaygısı yüksek olan ya da bulantı refleksi güçlü hastalarda, anestezi uzmanı tarafından sedasyon ya da genel anestezi uygulanabilir. Kistin büyüklüğü hastane ortamı gerektiriyorsa hasta ilgili merkeze yönlendirilir.
Periodontoloji
Dişleri çevreleyen diş eti ve kemik dokularının hastalıklarıyla ilgilenen, bu bölgelerde cerrahi işlemler ve implant uygulamaları yapan diş hekimliği uzmanlık dalıdır.
Ameliyattan sonra
- Tamponu 30 dakika ısırın, ağzınızı çalkalayıp tükürmeyin
- Dışarıdan aralıklı soğuk uygulayın
- Ilık ve yumuşak besinler tüketin
- Hekimin önerdiği ilaçları düzenli kullanın
- Dikiş kontrolüne gelin
- Ameliyat bölgesini zorlamadan diğer dişlerinizi fırçalayın
- Kontrol röntgenlerini aksatmayın
- Artan ağrı, şişlik ya da ateşte kliniği arayın
Diş kisti ameliyatının maliyetini neler belirler?
Her kist farklı olduğu için muayene ve görüntüleme olmadan ücret söylenemez. Maliyeti belirleyen başlıca etkenler:
| Etken | Neden fark yaratır? |
|---|---|
| Kistin boyutu ve yeri | Derin ya da sinüs ve sinire yakın kistler daha kapsamlı planlama gerektirir. |
| Kanal tedavisi ve kök ucu ameliyatı | Dişi korumak için ek işlem gerekebilir. |
| Kemik tozu ve zar | Büyük boşluklarda kemik desteği gerekebilir. |
| Gömülü diş çekimi | Kist gömülü dişe bağlıysa diş de alınır. |
| Patoloji incelemesi | Doku incelemeye gönderilirse ayrı bir kalemdir. |
| Sedasyon | Kaygılı hastalarda anestezi uzmanı eşliğinde uygulanabilir. |
Diş kisti çoğu zaman sessizdir; düzenli diş kontrolü ve röntgen onu erken yakalamanın en kolay yoludur.
Özel sağlık sigortası kist ameliyatını karşılar mı?
Poliçenize bağlıdır. Bazı poliçeler cerrahi diş işlemlerini belirli limitlerle kapsar, bazılarında ise diş tedavileri kapsam dışıdır.
Kliniğimizin Allianz ile anlaşması bulunmaktadır. Cerrahi bir işlem olduğu için sigorta şirketinden önceden onay (provizyon) alınması gerekebilir; bu süreç hasta kabulde birlikte yürütülür.
- 1Muayene ve görüntüleme1. adım
Röntgen ya da tomografi ile kistin boyutu belirlenir ve tedavi planı yapılır.
- 2Poliçe kontrolü2. adım
Plan sigorta şirketine iletilir ve kapsam sorgulanır.
- 3Onay ve randevu3. adım
Onay alındıktan sonra ameliyat randevusu verilir.
Röntgeninizde kist mi görüldü?
Görüntüleri birlikte değerlendirip seçenekleri ve süreci size anlatalım.
Kliniğimizde kist ameliyatlarını, gömülü diş çekimini, implant ve kemik tozu işlemlerini yapar.
Sık sorulan sorular
Diş kisti kendiliğinden geçer mi?
Hayır. Küçük ve diş kaynaklı kök ucu lezyonları kanal tedavisinden sonra iyileşebilir; büyüyen kistler ise cerrahi olarak çıkarılır.
Diş kisti ameliyatı ağrılı mı?
Ameliyat lokal anestezi altında yapılır, işlem sırasında ağrı hissedilmez. Sonraki birkaç gün hafif ağrı ve şişlik olabilir.
Kist ameliyatı ne kadar sürer?
Kistin boyutuna ve ek işlemlere göre değişir; çoğu ameliyat bir saatten kısa sürer.
Kistli diş çekilmek zorunda mı?
Her zaman değil. Mümkün olan durumlarda kanal tedavisi ve kök ucu ameliyatıyla diş korunur.
Kist tekrarlar mı?
Kist tamamen çıkarıldığında tekrarlama ihtimali düşüktür. Bu yüzden ameliyattan sonra kontrol röntgenleri önemlidir.
Kist ameliyatından sonra yüzde şişlik olur mu?
Cerrahi bir işlem olduğu için hafif şişlik görülebilir ve bu beklenen bir durumdur. İlk gün aralıklarla dışarıdan soğuk uygulamak şişliği azaltmaya yardımcı olur.
Hamilelikte diş kisti ameliyatı yapılabilir mi?
Acil olmayan cerrahi işlemler genellikle doğum sonrasına ertelenir. Şiddetli ağrı ya da enfeksiyon varsa, kadın doğum uzmanının görüşü alınarak uygun dönemde müdahale edilebilir.
Kistli diş çekilirse aynı anda implant yapılabilir mi?
Kistin kemikte yaptığı hasara bağlıdır. Kemik yeterliyse bazı durumlarda mümkündür; kemik kaybı fazlaysa önce kemik tozu uygulanıp iyileşme beklenir, ardından implant planlanır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, muayenenin yerini tutmaz. Ücret muayene ve görüntüleme sonrası yazılı olarak bildirilir.
